Fransman en ‘Gekke Hollander’ vinden altijd passend gereedschap

De afgelopen dertig jaar bedacht Joop Nijland, technisch buitendienstmedewerker bij de Nederlandse Horn-vertegenwoordiger Harry Hersbach, samen met Horn-technicus Roger Kasper ontelbare, vaak complexe gereedschapsoplossingen. Het leverde hem de bijnaam ‘de Gekke Hollander’ op. Zo maken ze bij Kooiman Marine Group in de buurt van Rotterdam gebruik van een oplossing voor het frezen van ronde schroefdraad met een diameter van 400 millimeter en een spoed van 40 millimeter. Het resultaat: een verhoogde kwaliteit en een aanzienlijke tijdwinst.

Kooiman Marine Group, een van oorsprong echt familiebedrijf met een rijke geschiedenis, zet zich met hart en ziel in voor de maritieme industrie. Het is immers een onafhankelijke groep van multidisciplinaire scheepsbouwers waar vakmanschap en oog voor kwaliteit centraal staan. Ze bouwen de meest uiteenlopende klantspecifieke schepen en offshore-installaties: werkschepen, dredging, sleep- en duwboten, binnenvaart- en visserijschepen, veerponten en patrouillevaartuigen. Ze integreren ook LNG-, SCR- en HVAC-installaties, alsook ballastwaterbehandelingssystemen in nieuwe of bestaande schepen. Verder realiseren ze haveninrichtingen met onder meer pontons, loopbruggen en paalbeugels, leveren ze dekwerktuigen en zorgen ze voor de uitwerking van het scheepsinterieur. 

Het team van Kooiman staat garant voor een totaalconcept met ontwerp, engineering, constructie, mechanische productie, scheepsuitrusting en aandrijftechniek … maar ook met projectmanagement, kwaliteits- en veiligheidsmanagement, logistieke coördinatie en technische ondersteuning, 24 uur per dag. Ze bouwen nieuwe schepen, maar staan ook bekend om de reparatie, modernisering en retrofit van bestaande vloten, op maat gemaakte onderhoudscontracten, reserve­onderdelenstrategieën en flexibele logistieke- en inkoopaanbiedingen. Kooiman Marine Group levert duurzame oplossingen, vermindert de stilstand en waarborgt operationele efficiëntie gedurende de volledige levenscyclus van de schepen. Daarvoor kunnen ze rekenen op een enthousiast en ervaren team van vaklui en zetten ze in op gestroomlijnde processen en hoogwaardige machines.

Grote onderdelen, grote machines

Wie grote onderdelen bewerkt, heeft ook de juiste machines nodig. Kooiman investeerde onlangs in een bewerkingscentrum van Retos. De RETOS RET10P is een krachtige universele frees-/draaimachine voor de precisiebewerking van grote onderdelen. De machine combineert een robuuste structuur, hoge stijfheid en moderne CNC-technologie om complexe onderdelen betrouwbaar te produceren. Met zijn nauwkeurige spil-/as­systeem bereikt de machine een hoge herhaalnauwkeurigheid. Een hoge spankracht, trillingsarme bewerking en geïntegreerde gereedschapswisselsystemen minimaliseren de insteltijden.

Lastige freesopdracht

Kooiman Marine Group kiest ook bewust voor hoogwaardige gereedschappen en zo kwam het in contact met het duo Nijland, tijdens zijn actieve carrière werkzaam als technisch buitendienstmedewerker voor de Nederlandse Horn-vertegenwoordiging Harry Hersbach, en Roger Kasper, Horn-technicus voor Frankrijk en de Benelux-landen. Gedurende drie decennia ontwikkelde dit duo complexe gereedschapsoplossingen, deels ongeëvenaard. Van eerste schetsmatige ideeën tot volledig complexe meerfasige gereedschapssystemen toonden ze het vermogen om technische uitdagingen in praktische oplossingen om te zetten.     ❯

“Soms schudden mensen hun hoofd als we onze ideeën voorstelden. De constructeurs van Horn zetten ze echter bijna altijd om in werkende gereedschappen”, vertelt Kasper. Nijland vult aan: “Zonder de constructieafdeling van Horn zouden onze ideeën vaak op niets zijn uitgelopen. Ze deden hun werk heel goed.”

Een van de laatste grote projecten was het frezen van ronde schroefdraden. Draaien was vanwege de geometrie van de componenten niet mogelijk. De schroefdraadmaten hebben een spoed van 32 millimeter en 40 millimeter, met diameters van 400 millimeter tot 500 millimeter. De diepte en breedte van de afzonderlijke schroefdraadgangen bedraagt ongeveer 40 millimeter. De schroefdraad wordt bij later gebruik zwaar belast door trekkrachten. Daarom zijn de kwaliteitseisen hoog en de toleranties klein. Nijland en Kasper hebben zich tot doel gesteld om de schroefdraad in één snede te frezen.

“De ‘Gekke Hollander’ heeft weer een idee. Dat was de eerste reactie van de constructeurs van het technische bureau”, lacht Kasper. Bij nader inzien groeide het idee in CAD uit tot een volwaardige gereedschapsoplossing. Deze ziet er als volgt uit: eenvoudig gezegd heeft de frees zes tanden of snijvlakken, met een diameter van 300 millimeter. Maar elk van deze zes tanden bestaat uit meerdere afzonderlijke snijkanten met verschillende snijprofielen. Deze zorgen bij een volledige snede voor het gewenste schroefdraadprofiel. Horn gebruikt hiervoor de wisselplaten van het type S279 en 409. De tweesnijdende platen van het type 279 zijn in een speciale vorm nauwkeurig geslepen. Deze nemen het frezen van de radii voor hun rekening. De snijplaten van het type 409 ondersteunen met een extra snijvlak. Deze komen uit het standaardassortiment van Horn.

Hoge freesprestaties

Vanwege de hoge eisen aan de oppervlaktekwaliteit heeft het Kooiman-team de bewerking in twee sneden verdeeld. Tijdens het gebruik freest het gereedschap de ronde schroefdraad met een snijsnelheid van 220 m/min, met een nabewerkingstoeslag van twee millimeter. De nabewerking gebeurt met een snijsnelheid van 280 m/min. De haalbare standtijd bedraagt drie afgewerkte schroefdraden per snijvlak. Samen nemen beide bewerkingsgangen ongeveer drie uur in beslag. Het freesproces gebeurt droog. “De prestaties van het gereedschap hebben ons volledig overtuigd. In vergelijking met het vorige bewerkingsproces is de haalbare kwaliteit veel hoger”, stelt Lawrence Kooij, productiemanager bij Kooiman.

Ronde schroefdraden brengen hoge krachten over dankzij een gelijkmatige krachtverdeling en een nauwkeurige schroefgeleiding. De cilindrische vorm en de continue schroefdraadgangen zorgen voor een groter contactoppervlak tussen het schroefdraadprofiel en de groef, wat het contactverlies vermindert en de belasting opvangt. Door de gelijkmatige krachtverdeling langs de schroefdraadcontour nemen het draagvermogen en de stijfheid toe, terwijl torsie en buigspanning verminderen. Ronde schroefdraden maken een hoge stijfheid van de spil en moer mogelijk, minder speling en een stabiele schroefverbinding over lange overbrengingsverhoudingen. Dit blijkt vooral een voordeel te zijn bij trillingen of toepassingen waar veiligheid cruciaal is.

Van werk naar vriendschap

Opnieuw een goede ontwikkeling van Nijland en Kasper. De decennialange samenwerking tussen beide heren leidde ook tot een hechte vriendschap die verder ging dan de professionele grenzen. Gezamenlijke reizen en lange nabesprekingen in hotels creëerden een basis van betrouwbaarheid en respect. Er was nooit een vraag die ze niet samen konden oplossen, nooit een conflict dat ze niet konden overwinnen door open gesprekken en een oplossingsgerichte aanpak. Deze band maakte de samenwerking niet alleen productief, maar ook bevredigend, omdat vriendschap en beroep met elkaar versmolten. Nu gaan ze beiden met pensioen. “Het is de beurt aan de jongeren, die al gemotiveerd in de startblokken staan”, benadrukt Nijland.

Happy end

De langdurige samenwerking tussen Kasper en Nijland laat zien hoe creatieve gereedschapsoplossingen de productiekwaliteit aanzienlijk kunnen verbeteren. De gezamenlijke ontwikkeling van het rondeschroefdraadsysteem van Horn zorgt voor een lange levensduur en korte bewerkingstijden. Gedurende drie decennia zijn ideeën succesvol geïmplementeerd, is vertrouwen opgebouwd en is uiteindelijk een hechte vriendschap ontstaan. Niet alleen de Kooiman Marine Group profiteerde van dit duo, maar ook tal van andere klanten.