Platform voor de metaal- & staalverwerkende industrie

Automatisering in de plaatbewerking: Euromac over slimmer produceren van schakelkasten

Door elektrificatie en datacenters groeit de vraag naar elektrische panelen en busbars, maar vakmensen zijn schaars. In deze Metaalvakpodcast spreekt Björn Kruil met Frank Heijerik, al ruim 40 jaar actief in de plaatbewerking en vertegenwoordiger van Euromac. Ze hebben het over de nieuwe combinatie van schaar en pons die op Euroblech werd voorgesteld en tot 25% materiaal bespaart. Ook komt aan bod hoe ook kleinere bedrijven stap voor stap kunnen automatiseren, en welke nieuwe machine voor koper en busbars Euromac in 2027 lanceert.

Transcriptie

[0:03] Dag luisteraars. In de metaalsector draait het om precisie, snelheid en flexibiliteit. Maar de druk om verder te automatiseren neemt toe, bijvoorbeeld onder impuls van het gebrek aan talent. En dat geldt zeker voor de productie van elektrische panelen en schakelkasten, een markt die door de elektrificatie volop in de lift zit. Mijn gast in deze aflevering van de Metaalvakpodcast is Frank Heijerik, al meer dan 40 jaar actief in de plaatbewerkingssector en vertegenwoordiger van het Italiaanse bedrijf Euromac. Euromac stelde op de Euroblech-beurs een opvallende machine voor: een combinatie van schaar- en ponsmachine, omgeven door een volledige automatisering, waarmee schakelkastpanelen kant-en-klaar van de lijn rollen.

[0:47] En dat is een goede aanleiding voor deze podcast. Mijn naam is Björn Kruil. Frank, van harte welkom.
Dank u.
Laat ons eens spreken over die markt voor elektrische panelen. Euromac is van oorsprong een Italiaanse groep, maar actief in meer dan 70 landen. Wat zien jullie vandaag bij jullie klanten gebeuren?
Bij onze klanten in het algemeen zien we dat er meer en meer vraag is naar automatisering door gebrek aan handen. Ook kennis: kennis verdwijnt langzaam uit onze sector. Van daaruit wordt alles geautomatiseerd en ook meer en meer door software gestuurd.
Hoe gebeurt de productie van panelen dan vandaag bij de meeste fabrikanten?
Goed, laten we zeggen: de grote spelers, die hebben automatisering, zoals

[1:32] zelf ontworpen machines of machines van collega’s die al meerdere jaren dergelijke machines leveren, maar dan altijd voor massaproductie, laten we zeggen heel grote productie. Waar wij ons op toespitsen, is meer: kleinere series, flexibeler werken, maar dan toch met een hoge graad van automatisering.
Op Euroblech, de internationale vakbeurs voor de plaatbewerkingsindustrie, hebben jullie een nieuwe machine voorgesteld: een combinatie van schaar en pons in één. Wat maakt die combinatie eigenlijk zo bijzonder?
Wel, de bijzonderste elementen zijn dat deze machine een heel grote capaciteit aankan, maar vooral de materiaalbesparing. Als je puur gaat uitponsen, dan verlies je tussen twee stukken minimaal vijf millimeter.

[2:23] Hier in dit geval snijdt de schaar twee stukken van elkaar los. Dat is twintig tot vijfentwintig procent materiaalbesparing. Een tweede punt waarin wij ons ook heel sterk specialiseren, is energievriendelijk produceren. De machine is gedeeltelijk elektrisch. De schaar is altijd elektrisch, zou ik zeggen, en de ponsmachine kunt u elektrisch of hybride bekomen. Dat wil zeggen een maximumverbruik bij volle werking van 5,5 kilowatt per uur. Wat wel uniek is.
Frank, neem ons eens mee in dat proces. Hoe werkt die machine? Hoe verloopt het stap voor stap?
Ja, stap voor stap is het altijd het gewone scenario. U gaat de plaat beladen. Daarop gaat u dan uw ponswerk of zetwerk doen. U

[3:15] kunt ook heel kleine vervormingen aanbrengen, kleine plooistukjes aanbrengen of gewoon schroefdraad laten snijden, indien nodig. Als deze bewerkingen voltooid zijn, wordt de plaat doorgeschoven naar de schaar, die dan automatisch de stukken uitsnijdt volgens de tekening. Van daaruit gaan we de gescheiden onderdelen verder ontladen of sorteren met een robot.
Voor dat soort machines kiezen jullie altijd bewust voor een monoblokframe van gietstaal. Waarom is dat zo belangrijk voor klanten? Wat is het voordeel daarvan?
Wel, er zijn twee zaken die u daarin moet zien. Eerst en vooral de traditie van Euromac. Euromac is 40 jaar geleden begonnen met het bouwen van machines voor plaatbewerking en is ook onmiddellijk gestart met gietstalen frames. Wat was de reden? Ik denk dat de eigenaar geen lasser was.

[4:18] Daaruit is voortgesproten, niet bewust, dat we ook ontdekt hebben dat deze gietstalen frames tijdens het ponsen zeer veel trillingen opnemen. Frequenties worden als het ware gesmoord in het frame, waardoor we ook minder vervorming krijgen in de plaat en ook minder lawaai. Het dempt dus.
En een meer constante kwaliteit, neem ik aan.
Uiteraard. We hebben nu ongeveer 10.000 van deze frames op de wereldmarkt staan, en we hebben nog nooit één frame teruggezien. Ook niet van frames die 25 tot 30 jaar oud zijn. Dus heel stabiel. Geen scheurtjes, niks. Maar zoals ik zeg, aan het dempen en de voordelen daarvan hebben we nooit zo gedacht. Dat is er gewoon uitgekomen door de praktijk.
Die nieuwe schaar- en ponsmachine is één zaak natuurlijk, maar jullie bieden ook de hele automatisering daarrond aan.

[5:17] Wat betekent dat concreet, aan nieuwe functionaliteiten bijvoorbeeld?
Wel, alles is natuurlijk begonnen met gewoon het beladen, zodat we geen handen nodig hebben om die zware platen in de machine te leggen. Dat spaart tijd. Daarbij is snel het ontladen gekomen. Dat zijn de eerste stappen geweest: een heel summiere automatisering, het verlichten van het werk. Daarna zijn we overgegaan naar robots om de stukken uit de plaat te nemen en te sorteren. Wat opnieuw een grote stap voorwaarts was. Vandaag gaan we nog verder: die robot kan de stukken sorteren, maar ook doorgeven aan een buigmachine, die ze dan buigt en op haar beurt ook weer sorteert en uitlegt.

[6:06] Of doorgeeft naar een poederlakinstallatie. Het is dus eigenlijk stap voor stap dat we al die functionaliteiten erbij gebouwd hebben. Daarbij zijn we altijd uitgegaan van het legosysteem: laten we standaardblokken maken die we op verschillende lay-outs kunnen toepassen, zodat we niet telkens opnieuw moeten ontwikkelen.
Euromac staat vooral bekend als bouwer van ponsmachines, maar intussen is daar heel die automatisering bijgekomen. Hoe ver staan jullie vandaag op het vlak van automatisering? Wat kunnen jullie allemaal bieden?
Wel, laten we zeggen: wij kunnen zeer veel bieden, maar we beperken ons tot onze standaardelementen. Dat wil zeggen: als we in een project terechtkomen waarvan we zien dat er veel extra ontwikkeling moet gebeuren, dan haken we af.

[6:57] Want als we moeten beginnen met speciale software en speciale ontwikkelingen, kunnen we dat ook niet meer garanderen in onze service, en ook niet in wisselstukken. Wat ook heel belangrijk is, zeker in automatisering: een snelle service en een goede voorraad wisselstukken zijn cruciaal voor mensen die volautomatisch werken. Van daaruit: als wij kunnen zeggen, goed, het kan met onze standaardelementen, soms met wat beperkingen waarmee de klant dan ook moet kunnen leven, dan zijn we daar kandidaat voor. Wij hebben niet de pretentie om te zeggen dat we alles kunnen. Absoluut niet.
In die focus betekent automatiseren voor de klant natuurlijk ook een grotere investering dan vroeger.

[7:45] Is zo’n investering eigenlijk haalbaar voor kleinere bedrijven?
Ja, eigenlijk wel, zolang we daar met gezond boerenverstand over nadenken. Als je zegt: ik wil alles automatiseren wat maar te automatiseren valt, dan is dat in de meeste gevallen niet betaalbaar. Je moet het stap voor stap doen.
Ja, ik kan een voorbeeld geven van een Duitse firma waarmee ik ongeveer vijf jaar geleden in gesprek was. Die werkt met 1500 medewerkers. Toen heb ik tegen de directie gezegd: wat jullie hier willen doen, is onmogelijk. Jullie willen van het Flintstone-tijdperk naar de maan. Begin stap voor stap. We hebben daar samen vijf jaar over gedaan. Vandaag heeft die firma zich volledig geautomatiseerd, met een investering van 50 miljoen euro.

[8:43] Na vijf jaar. En ze kunnen bijna alles afschrijven op drie jaar tijd.
Dat is een heel mooie prestatie.
Ja, daar ben ik heel fier op.
Frank, ik hoor dat je niet gewoon een verkoper bent. Je bent eigenlijk een adviseur die bedrijven meeneemt in dat soort trajecten. Als een klant een nieuwe oplossing zoekt, hoe pakken jullie dat dan aan, vanaf het eerste gesprek tot de machine op de werkvloer staat?
Het eerste gesprek is altijd het moeilijkste, want de klant droomt. Die heeft een mooie droom, die ziet alles aan één knopje: ik draai mijn potentiometer een beetje; vandaag heb ik veel stukken, morgen weinig. Dat is in veel gevallen mogelijk, maar daar hangt een heel groot prijskaartje aan.

[9:26] Dus daar begint het al mee: de klant in sommige gevallen toch weer met zijn voeten op de grond zetten. Luister, dit is het. Dat is het eerste gesprek. Voor mij is de eerste vraag altijd: wat wil je? Wat zijn de stukken? Laat ons een analyse maken van de maakbaarheid. Heel belangrijk: kan dit of kan het niet? En dan een budget. Onmiddellijk een budget afgeven, op heel korte termijn.

[9:54] Als je dat wilt, dan is dat ongeveer het prijskaartje. En dan is het aan de klant: ja of nee. En pas dan gaan we verder.
Waar we vandaag over spreken, automatisering, kadert heel vaak in de principes van Industrie 4.0. Sommigen kijken al naar Industrie 5.0 en een verdere integratie met AI enzovoort. Wat betekent dat heel concreet voor jullie machines? Hoe digitaal zijn ze al? Welke software zit daar al in?
Wel, wij hebben geluk gehad in Italië. De Italiaanse regering heeft een tweetal jaar geleden een enorme subsidie gegeven voor bedrijven die digitaliseren. Daar zijn we natuurlijk op gesprongen, en daardoor staan we heel ver in 4.0. Vandaag zijn we nog niet klaar met 5.0, maar we werken er wel volop aan.

[10:44] Wat eigenlijk niet meer is dan een beetje extra controle op het energieverbruik. Wat brengt dat nu? Dat is een moeilijke vraag, want het hangt er ook van af hoe ver de mensen van de klant bereid zijn om die analyses te maken. Wij gebruiken 4.0 zelf zeer veel om analyses te maken in de service. Als een klant zegt: ik heb regelmatig dit of dat alarm, dan gaan we dat via de database die constant in de machine aanwezig is zelf analyseren en daar onze conclusies uit trekken.
Wat maakt al die software die er nu bij komt eigenlijk mogelijk voor klanten? Wat kunnen zij met die nieuwe machines meer doen wat ze vroeger niet konden?
O, ja. Het komt er vooral op aan dat ze mannarm kunnen werken. Mannloos is weer de droom van de klant.

[11:40] Maar mannarm kunnen werken, dat brengt veel op.
Meer doen met minder mensen, met andere woorden?
Ja, maar ik zou niet altijd durven zeggen ‘minder mensen’, want we mogen niet vergeten dat een deel van de operatie of van de productie verschuift naar een ander type medewerker. Er is iets meer werkvoorbereiding.

[12:04] Alle processen moeten goed onder controle staan, en er is zeker ook iets meer werk voor de mensen die de machines onderhouden en bedienen. Maar die machine kan natuurlijk tijdens de lunchpauze verder draaien. Of, zoals in veel gevallen, tijdens de nachtshift. Dan draaien ze mannloos. Dat durven ze aan. Het wordt dan gecontroleerd door allerlei sensoren en camera’s, zodat er iemand verwittigd wordt als er iets gebeurt. Die kan dan via de camera kijken waar het probleem zit en eventueel een instructie geven aan de machine. Dat is mogelijk.
Frank, jullie bedrijf is ook een ontwikkelbedrijf, daar wordt aan innovatie gewerkt. Wat Euromac in het voorjaar van 2027 gaat lanceren, is een nieuwe machine voor koper en busbars. Waarom investeren jullie in dat soort machines?
Wel, dat is

[12:57] eigenlijk een lange geschiedenis bij ons. Onze eigenaar, de heer Linsatty, droomt er al lang van om ook de koperwereld in te gaan. Na vijf jaar discussie zijn we er eigenlijk aan begonnen. Maar dat komt ook een beetje door een situatie op de markt.

[13:18] Een grote speler is verkocht aan een ander bedrijf, waardoor de mensen die die machines gebruiken, ze nu moeten kopen bij een concurrent van hen. Daar is dus een verschuiving: er is een markt die zich wat anders gaat gedragen. Plus: met de ontwikkeling van al die datacenters is die markt, volgens onze schatting, waarschijnlijk vijf tot zes keer groter geworden. En we hebben nog altijd dezelfde machinebouwers, die uitsluitend Europees zijn of gelijkaardig. Vandaar dat men zei: laat ons iets maken. Maar laat ons iets maken voor onze typische klant. Niet voor de bedrijven die massa’s moeten doen, die tonnen moeten verwerken. Daar zijn wij niet voor gemaakt.

[14:06] Laat ons een mooie instapmachine maken, die de mogelijkheid geeft om uit te breiden tot een volautomatische lijn. Het grote unieke aan wat we nu ontwikkeld hebben, is dat het een combimachine is die de busbars of koperbaren zowel kan plooien als ponsen, in één bewerking. De machine is ook zo voorzien dat ze uitgebreid kan worden met robots, waarbij we dan weer automatisch gaan plooien. Ze is eigenlijk futureproof.
Wat ik jou daar hoor vertellen: het worden steeds meer gecombineerde machines, die het toelaten om ze nog verder te integreren in geautomatiseerde productielijnen.
Ja, dat is ook de toekomst. We hebben ook geen andere kans om te overleven, in Europa noch in veel andere werelddelen.

[14:56] Iedereen zegt: loonkost, loonkost. Dat is een factor, maar dat is niet de hoofdreden. De hoofdreden is dat er geen mensen meer beschikbaar zijn om veel manueel werk te doen. Gelijk waar, die mensen zijn er niet meer.
Frank, ik vind het heel fijn om met jou over de toekomst te spreken. Maar ik wil toch ook even terugblikken, want je zit al heel lang in deze sector. Je hebt meer dan veertig jaar ervaring. Wat is volgens jou de belangrijkste evolutie die je hebt meegemaakt in de plaatbewerking?
Er zijn er zoveel. Als ik aan mezelf denk: in 1985 heb ik de eerste snijlaser ontwikkeld. Als ik vandaag kijk, is de laser standaard geworden. Het tweede punt dat ik wel zie, is dat de plaatbewerking zich zeer snel begint aan te passen aan de automatisering.

[15:47] Zelf ben ik in 2015 met Euromac begonnen met het bouwen van geautomatiseerde plooibanken. Daar heb ik een paar keer tegenwind gekregen uit alle richtingen, maar vandaag is dat een van onze beste producten. Dat is de evolutie die ik zie: dat ook de plaatbewerking zich er werkelijk bewust van begint te worden, zoals vroeger in de verspaning, die ver voorop stond ten opzichte van de plaatbewerking. Plaatbewerking werd altijd gezien als handwerk. En dat is wel een grote evolutie. We zien dat ook bij dakwerkers, die meer en meer met geautomatiseerde machines of geautomatiseerde software beginnen te werken. Dat handwerk verdwijnt dus.
En als je nu met al jouw ervaring daarop terugkijkt: waarom blijf jij dit vak boeiend vinden?

[16:37] De mensen. De discussies die je hebt, de ideeën die je krijgt, dat is eigenlijk het mooie. En een oplossing kunnen bieden voor de dromen van sommige mensen, of voor een kwart van die dromen.
Frank, het is echt een plezier om jou in de studio te hebben. Mag ik jou bedanken voor dit gesprek?
Graag gedaan.
Luisteraars, u hoort het: de plaatbewerkingssector blijft innoveren en kan daarbij bogen op decennia aan vakkennis en de gedrevenheid van ingenieursteams zoals die van Euromac. Bedankt dat u luisterde naar deze Metaalvakpodcast. Ik hoor u graag terug volgende keer.

Heeft u vragen over dit artikel, project of product?

Neem dan rechtstreeks contact op met EUROMAC S.p.A..

EUROMAC S.p.A. 1 Contact opnemen

Stel je vraag over dit artikel, project of product?

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Gerelateerde podcasts

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Stuur ons een bericht

Kunnen we je helpen met zoeken?

Bekijk alle resultaten