Europa legt China en de Verenigde Staten een invoerheffing van 50% op voor staal. Een echte reddingsboei voor de staalfabrikanten en -arbeiders in de EU. Het Europees Parlement en de Raad moeten deze daarom met spoed goedkeuren, zodat de bepalingen begin 2026 in werking kunnen treden.
Deze handelsmaatregel is van vitaal belang om niet alleen de sector en zijn werknemers te behouden, maar ook de ruggengraat van de industriële onafhankelijkheid en de groene transitie van de EU te verankeren. In tegenstelling tot de Amerikaanse tarieven, die 50% invoerrechten op alle staalimporten opleggen, is de nieuwe handelsmaatregel van de EU volledig in overeenstemming met de WTO. De EU-maatregel voert een tariefcontingentsysteem (TRQ) in, waardoor een billijke hoeveelheid importen vrij van invoerrechten Europa kan binnenkomen.
Dit contingent is vastgesteld in overeenstemming met de marktomstandigheden van 2013, vóór de eerste golf van Chinese staalimporten, en bedraagt meer dan 18 miljoen ton tariefvrij staal – een hoeveelheid die bijna gelijk is aan de gezamenlijke staalproductie van Frankrijk, België en Luxemburg. Alleen niet-duurzame importen boven het contingent zullen worden onderworpen aan een tarief van 50% om verdere importverschuivingen naar de EU te voorkomen, met regelmatige herzieningen om ervoor te zorgen dat de contingenten in de komende jaren in overeenstemming blijven met de marktomstandigheden. Staalderivaten – die eveneens worden bedreigd door goedkope invoer en ook worden getroffen door Amerikaanse tarieven – kunnen in de toekomst worden beschermd.
Het uiteindelijke doel is het terugdringen van oneerlijke invoer die de EU-markt overspoelt, zodat onze staalfabrieken weer draaien met een rendabele bezettingsgraad van 80 à 85%. Momenteel draaien onze fabrieken op een onhoudbaar bezettingspercentage van ongeveer 65%, wat leidt tot sluitingen en ontslagen – de laatste banenverliezen zijn net aangekondigd in Finland – terwijl een derde van de Europese staalvraag wordt geleverd door importproducten die onder de kostprijs worden verkocht en een hoge koolstofintensiteit hebben. De maatregel biedt bedrijven ook de zichtbaarheid die ze nodig hebben om hun investeringen in decarbonisatie voort te zetten.
De Commissie heeft dit nieuwe instrument ontwikkeld om een onbelemmerde staalvoorziening voor Europa te waarborgen zonder dat dit aanzienlijke gevolgen heeft voor de consument. Ook staalderivaten en de banen die ze ondersteunen, hebben dringend steun nodig. De mogelijkheid om de nieuwe handelsmaatregel uit te breiden tot deze producten toont aan dat deze maatregel kan dienen als blauwdruk voor het beschermen van de bredere industriële waardeketens in Europa. Tegelijkertijd zal de Commissie ook in gesprek gaan met alle relevante handelspartners van de EU, in overeenstemming met de WTO-beginselen.
We hebben goede hoop dat deze nieuwe bepalingen de basis zullen leggen voor een hernieuwde dialoog met de regering-Trump om de huidige invoerheffingen van 50% op EU-staal op te heffen en de werkzaamheden voor een alliantie tegen wereldwijde overcapaciteit opnieuw op te starten. Het is nu van essentieel belang dat het Europees Parlement en de Raad het voorstel onverwijld goedkeuren, zodat het begin 2026 van kracht kan worden. Het feit dat de huidige vrijwaringsquota in slechts twee dagen tijd al met drie cijfers zijn overschreden, toont aan hoe kritiek de situatie is geworden.
De Pen – Axel Eggert – Directeur-generaal van EUROFER